Ne yazık ki, durum tam tersi. Doktorlar, büyüyen organizmanın yetişkin organizmadan farklı tepki verdiğini pekâlâ biliyor, ama birçok ilaç çocuklar için özel olarak kontrol edilmiyor. 2004′e kadar Marburg Üniversitesi Çocuk Kliniği’nin yöneticisi, sonra da çocuklar için İlaç Güvenilirliği Komisyonu’nun başkanı olan Hannsjörg Seyberth, “Çocuklar ne kadar ağır hastaysa, verilen ilaçlar çocuklar için o kadar az kontrol edilmiş oluyor” diye ifade ediyor. Çocukların tam da en vahim durumlarda istemeden kobaya dönüştüğünü söylüyor.
Seyberth’e göre, neredeyse bütün aşılar ve öksürük, nezle, ses kısıklığı gibi sıradan hastalıkların ilaçları titizce kontrol edilmiş. “Bu çok büyük de bir piyasa” diyor Seyberth. Ama kalp rahatsızlıkları, diyabet, epilepsi ya da kanser gibi nadir ya da ağır hastalığı olan çocuklar için ilaçların yüzde 50 ila 80′i denenmemiş. “Hatta çocuk yoğun bakım servislerinde kullanılan ilaçların yüzde 90′ından fazlası kontrol edilmemiş” diyor Seyberth.

Bu durumun illa ki zararlı etkileri olması gerekmiyor, ama olabilir de. Ne de olsa çocukların vücudunda birçok şey farklı işliyor. Birkaç aylıktan dört yaşına kadar, ilaçları daha kolay kabul ediyorlar ama daha çabuk da vücuttan atıyorlar. Karaciğer ve böbrekleri yetişkinlerden daha fazla çalışıyor; ama bu durum avantaj sağlamıyor. Ayrıca organizmaları daha hassas. Antrazyklin türü kanser ilaçları, büyüme evresindeki kalbe hasar veriyor ama yetişkinlerde zararı dokunmuyor. ABD’de Antrazyklin tedavisi günümüzde çocuklarda kalp naklinin en sık görülen sebebi. Kortizon iskelet yapısının gelişimini yavaşlatıyor. Endoxan gibi, çocuklarda böbrek rahatsızlıkları ve romatizmada kullanılan sitostatik ilaçlar sıklıkla kısırlığa sebep oluyor.

Çocukların sağı solu belli olmaz. Özellikle de hastalandıklarında. Hapları dörde bölmek ve az vücut ağırlığına göre ayarlamak yeterli olmaz. Çünkü farmakolojik açıdan da çocuklar küçük yetişkinler değildir. İlaçlar onlarda farklı etki yaratır ve bazen (Contergan skandalında görüldüğü gibi) tehlikelidir. Ama çocuklar için ilaçların güvenilirliği dair araştırmalar hâlâ emekleme çağında. Avrupa Birliği bunu nihayet değiştirmeye kararlı: Ocak 2007′de, ruhsatlı ilaçların etkileri ve yan etkilerinin çocuklar üzerinde de araştırılmasını zorunlu tutan bir yönerge yürürlüğe girdi.

ABD’de 1997′den beri benzer bir düzenleme var. Nihayet yıllar sonra Avrupa Birliği de, “çocuk ilaçlarının nitelik açısından yüksek düzeyde bir araştırma çerçevesinde geliştirilmesini ve çocukların tedavisinde kullanılan ilaçların pediatrik kullanım için özel olarak ruhsatlandırılmasını” talep etti. Anne babalar ilaçların çocukları üzerinde denenmesine pek gönüllü olmasalar da, çocuklarda ilaç araştırmaları acilen gerekli. Altı ay uzatılan bir patent korumasının ilaç şirketlerini teşvik etmesi bekleniyor. ABD’de bu durum münferit hallerde kullanıldı. Örneğin Eli Lily şirketi antidepresan ilaç Prozac’ı çocuklar üzerinde de denedi. Bir yanda kontrollerin düşük maliyeti, diğer yanda da uzatılan patent korumasının sağladığı yüzlerce milyon dolarlık kâr duruyordu.

Araştırmacı İlaç Üreticileri Birliği’nden Cornelia Yzer Avrupa Birliği’nin inisiyatifini memnuniyetle karşılıyor. Diğer yandan, “Hastaların ve anne babaların baskısı olmadan asla buraya gelinemezdi” diyor çocuk doktoru Seyberth. “İlaç şirketleri lobisi planlarımızı yıllarca geciktirdi.”