Unutkanlık

Unutkanlık ortaya çıktığında, demanslı kişi şaşkına döner, kendini kaybetmiş ve aklını karmakarışık hisseder. Diğer kişilerin kim oldukları, nerede oldukları ve hangi yılda olduğumuz gibi basit gerçekleri unuturlar. Kişi, geçmişi şu anki zamanla karıştırabilir. Çocuklarını büyüteli çok uzun zaman olmasına karşın “Eve gidip çocuklara bakmalıyım” diye söyleyebilir.

Demanslının hafızasını canlandırmanın basit pratik yolları vardır. Çünkü sorun sona ermeyecek zaman içinde daha kötüye gidecektir. Aşağıdaki fikirler demanslı ve sizin, unutkanlıkla başa çıkmanıza ve mümkün olduğunda uyanık olmanıza yarayacaktır.

Ne yapabilirsiniz ?

1- Yer ve zamanla ilgili basit hatırlatıcılar hazırlayın, öyle ki onlar evin etrafında her an kolayca görünsünler. Okuması kolay, doğru zamanı gösteren büyük bir saat, günleri işaretlenmiş büyük bir takvim iyi birer hatırlatıcıdır. Eğer saatin gürültülü bir tıklaması varsa daha çok işe yarayacaktır (Demanslıya saatin nerede olduğunu anımsatır).

2- Demanslının yolu bulabilmesi için kapılara işaretler koyabilirsiniz.

3- Neler olup bittiğini hatırlatacak bir tahta veya notlar, resimler, görülmesi kolay yerlere konulabilir.

4- Ayrıca demanslı kişinin ilgisini bu asılı not levhalarına çekmelisiniz. Sadece asılı notlar işe yaramaz. Demanslı kişiye bu not tahtasına, işaretlere ve takvime bakmasını hatırlatınız. Görülecek yerlere notları koyunuz. Dışarı çıkacaksanız, telefon ederek onlara, varsa randevu gibi şeyleri hatırlatabilirsiniz.

5- Demanslıyla yer, insanlar ve zaman belirtilerek, vurgulanarak konuşunuz. Kim olduğunuz, onların nerede olduğu, nereye gittiğiniz, neler olduğu vs. gibi bildirimlerin büyük yardımı olur.

6- Olabildiğince işleri basitleştirin ve rutinleştirin. Demanslı kişi için işler daha kolaylaşacaktır.

7- İlk faydalı rutin (en azından ilk zamanlarda) kahvaltıda günün işlerini planlamak olacaktır. Bunları bir günlüğe yazmasını sağlayın. Öğle yemeği saatinde de planı tekrar edin.

8- Mobilya ve dekoratif süsleriniz her zamanki yerlerinde kalsın. Zorunlu olmadıkça yerlerini değiştirmeyin. Tanıdık gelen bir çevre, demanslıya yardımcı olur. Değişiklik kafasını daha çok karıştırır.

9- Demanslının da yer aldığı aile fotoğrafları kimlik duygusunu geliştirir. Özellikle de demanslının görme sorunu varsa, fotoğraflarla ilgili konuşun. Sürekli gelen ziyaretçilerin (aile, arkadaş…) isim yazılı fotoğrafları, demanslıya seslendiği kişinin kim olduğu konusunda yardımcı olacaktır.