Grip ve ağır soğuk algınlığı hastalıklarında bol sıvı tüketilmeli midir?
Doktorlar da anne babalar da bunu salık verir. Burnunuz akmaya, boğazınız karıncalanmaya, ciğerler hırıldamaya başlar başlamaz, vücuda normalden fazla sıvı sağlanmalıdır. Birçok insan için bu düşünce çok akla yakın. Genellikle sunulan açıklama, insanın gripal enfeksiyonlarda özellikle buna bir de ateş eklenirse daha fazla terlediği ve bu yüzden de sıvı kaybını mutlaka dengelemesi gerektiğidir. Ayrıca, boğaz ve genzi, mikroorganizmalar oralara yerleşir yerleşmez, şöyle bir güzel yıkamak da genel olarak tavsiye edilir. Boğazı ve bronşları tutan yoğun kıvamlı balgamın, sık ve çok sıvı tüketimiyle daha çabuk “sıvılaştığı”, böylece balgam çıkarmanın kolaylaştığı, bunun da iyileşmeyi hızlandırdığı düşünülür. Genel fikir birliği, fazla sıvı tüketmenin zararı olmayacağı, çoğu insanın zaten yeterince sıvı tüketmediği yönündedir.
Queensland Üniversitesi’nden Avustralyalı doktorlar bu bildik tavsiyenin doğruluğunu kontrol ettiler. Bu konuda şimdiye dek yayımlanmış literatürü değerlendirdiler ve biraraya getirdiler. Uzmanlar, solunum yolu enfeksiyonlarında fazla sıvı tüketiminin, genel kanının aksine, hiç de her zaman zararsız olmadığı sonucuna vardılar. Bronşit ya da hatta zatürreede, vücut normalden daha fazla antidiüretik hormon (ADH) salgılar. Muhtemelen bu durum üst solunum yolları, yani boğaz, gırtlak ve soluk borusu iltihaplarında da geçerlidir. ADH, böbrekler yoluyla ne kadar sıvı atıldığını düzenler. Bu hormon fazla salgılanırsa, vücut sıvı tutar. ADH az miktarlarda bulunursa ya da (örneğin alkol tüketiminde) kısmen bloke edilirse, vücuttan idrarla birlikte daha fazla sıvı atılır.
Ancak biz yine solunum yollarına dönelim. Solunum yolları enfeksiyonu nedeniyle vücutta daha fazla ADH dolaşımı meydana gelirse, kandaki sodyum ve potasyum gibi tuzlar ve mineraller, normalden daha sulandırılmış halde bulunurlar. Bu durumda, normalden daha da fazla sıvı tüketildiğinde, sulanma etkisi tehlikeli bile olabilir. Düşük sodyum konsantrasyonu hırçınlık, şaşkınlık ve kramp gibi belirtilere sebebiyet verebilir hatta aşırı durumda komaya bile neden olabilir. Bunun sadece teorik bir tehlike olmadığını, zatürree geçiren çocuklarla gerçekleştirilen iki araştırma kanıtlıyor. Bir araştırmada çocukların % 31′inde, diğer araştırmada ise % 45′inde kanda sodyum eksikliği vardı; bu eksiklik aşırı sulanmadan kaynaklanıyordu. Çok düşük sodyum konsantrasyonuna sahip dört çocuk öldü. Bu yüzden, soğuk algınlığı hastalıklarında ve akciğer rahatsızlıklarında çok sıvı tüketilmesi yönündeki genel tavsiyeden vazgeçilmelidir.






