Kan dolaşımımız

kan_dolasimi
Kan ve lenf gibi sıvıları vücudun tüm bölümlerine, kapalı devrede (damarlar) gönderen sisteme dolaşım sistemi denir. Kalp ve damarlardan oluşan dolaşım sistemine aynı zamanda kardiyovasküler sistem denir. Kan ve lenf sıvılarının canlılığının devamı için dolaşım, kapalı bir sistem olan damarlar aracılığı ile yapılır. Kan, damarlar aracılığı ile merkezden n uçtaki hücrelere kadar ulaşır. Kanın damar içindeki akışını kalp sağlar. Burada hareketin merkezi kalp, kanın iletim yolları da damarlardır.

Dolaşım sistemi, organ ve dokuların canlılıklarını korumaları, fonksiyonlarını yapabilmeleri için gerekli olan besin maddelerini ve oksijeni hücrelere taşır. vücut hücrelerinin oksijenlenmesinin ve vücut sıcaklığının ayarlanmasını sağlar.

Dolaşım sırasında karbon dioksit ve metabolizma atıkları boşaltım organlarına iletilerek atılması sağlanır. Aynı zamanda dolaşım sistemi vücutta enzimlerin, vitaminlerin ve hormonların da dağılmasını sağlar

Büyük dolaşım

Kalp ile vücudun periferi (çevre) arasında oluşan dolaşımdır. Büyük dolaşıma aynı zamanda sistemik dolaşım ya da periferik dolaşım denir.
Kalbin sol ventrikülünün sistolü ile sol ventrikülden çıkan kan aorta pompalanır. Aort aracılığı ile oksijenden zengin kan, merkezden (kalpten) perifere gönderilir. Aort kalpten çıktıktan sonra dallara ayrılır ve kapiller aracılığı ile kan hücre düzeyine kadar taşınır. Hücreler ve kapiller arasında gerçekleşen oksijen ve karbon dioksit alışverişinden sonra oksijeni azalmış kan, periferden önce kapillerle daha sonra venlere aktarılarak v. cava superior (üst ekstremitelerin venöz kanının toplandığı ana toplardamar) ve v. cava inferior (alt ekstremitelerin venöz kanının toplandığı ana toplardamar) aracılığı ile kalbin sağ atriumuna getirilir. Sol ventrikülden aorta ile çıkan arterlerin v. cava supireior ve inferiorlarla sağ atriuma dönmesi, büyük dolaşımdır.

Küçük dolaşım

Sağ ventrikülün sistolü ile sağ ventrikülden çıkan arteria pulmonalis aracılığıyla, venöz kan akciğerlere getirilir. Akciğere getirilen bu venöz kan ile akciğer arasında oksijen karbon dioksit alışverişi gerçekleşir. Gaz alışverişi ile oksijenlenmiş kapiller kan her seferinde daha büyük damarlara aktarılarak ve nihayet v. pulmonalislerle kalbin sol atriumuna getirilir.
Sağ ventrikülden a. pulmpnalisle çıkan kanın akciğerleri dolaştıktan sonra v. pulmonalislerle kalbin sol atriumuna dönmesine, küçük dolaşım denir.

Portal dolaşım

Mide, dalak, bağırsaklar (ince ve kalın bağırsaklar) ve pankreastan gelen venler, kendi aralarında birleşerek bir ven kütüğü oluştururlar. Bu ven kütüğüne vena portae denir. V. portae karaciğerin alt yüzünde bulunan porta hepatis denilen kapıdan içeriye doğru sokulur. Karaciğer içine sokulan v. portae burada dallara ayrılır ve kapiller ağ oluşturur. Burada, getirilen kan minarelleri ayrıştırıldıktan ve işlendikten sonra tekrar karaciğerde küçük venlerle toplanmaya başlanır ve nihayet karaciğerden v. hepatica aracılığı ile v. cava inferiora açılırlar. Karın organlarından kalbe dönen besince zengin venöz kanın içerdiği sindirim ürünlerinin (karbonhidrat, albumin) karaciğerde işlenmesi, vücut için hazır hâle getirilmesi (depolanması) ve toksik maddelerinin ayrıştırılmasına portal dolaşım denir.

Plesenta, intrauterin hayatta anne ve fetüs (cenin) arasında besin ve gaz alışverişini sağlayan oluşumdur. Plesenta ve anne arasındaki geçişi sağlayan bağ ise göbek bağıdır. Göbek bağı içinde iki adet umbilical arter ve bir adet umbilical ven bulunur.
Fetüs plasenta yoluyla besin ve oksijeni anneden alır, atık ürünleri ise, yine aynı yolla venöz dolaşımına gönderilmek üzere plasentaya gönderir. Bu esnada oluşan kanın akış yönü umbilical arterlerde fetüsten plasentaya, umbilical vende ise plasentadan fetüse doğru olur.
Fetüste kalbin sağ ve sol atriumlar arasında foramen ovale adlı delik bulunur. Bu delik aracılığı ile atriumlar arası kan akışı mümkündür.

Fetüste sağ ventrikülden çıkan a. pulmonalis, arcus aortaya (aortanın kavis yapan parçası) ductus arteriosus adlı kanal ile birleşmiştir.
Fetüste akciğerler çalışmaz, fetüs akciğer solunumu yapmaz. Ancak az miktarda kan a. pulmonalislerle akciğere gelir.

2 Responses to Kan dolaşımımız

  1. sinan+ diyor ki:

    len osurukcu kasım mın olu

  2. adsız diyor ki:

    çok sağ olun bana çok yardımcı olduu :D:D:D

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>