Kanın incelenmesi bazı hastalıkların ortaya çıkmasını sağlar. Halk arasında kan muayenesi olarak isimlendirilen bu durum bazı önemli hastalıkların teşhisinde yararlı olur.

Tifo, paratifo, malta humması gibi hastalıklarda, o hastalıkların mikrobu insanın kanında bulunur. Bu gibi hastalıklar sırasında hastanın kanı alınarak bazı özel usullerle laboratuvarda incelenirse bu hastalıkların mikroplarını bulmak, üretmek, ortaya çıkarıp görmek ve hastalığa kesin teşhis koymak mümkündür. Bu muayeneye kanda kültür yapmak denir. Bu usul bazı hastalıkların teşhisinde kesin sonuçlar verir. Bu yolla kanda dolaşan verem mikroplarını bulup üretebilmek bile mümkündür.

Bazı mikroplar kan yolu ile yayılıp hastalık meydana getirdikten sonra buradan çekilseler bile kanda bazı cisimcikler ve hassas izler bırakırlar. Bu hassalar sayesinde o insanın kanının serumu, o mikropları bulduğu yerde bir araya toplamak veya bir araya toplayıp çöktürmek gibi özelliğini uzun süre sürdürür. Bu sayede hastanın kanını bazı mikroplarla karşılaştırarak, hangi mikropların bir araya toplandığını veya çöküğünü araştırmak suretiyle geçirilmiş bir hastalığı ortaya çıkarmak mümkündür.

Kan konusunda yapılan araştırmalar o derece ilerlemiştir ki küçük bir kan lekesinin insana mı yoksa bir hayvana mı ait olduğu bile kolaylıkla anlaşılabildiği gibi bir damla sütün hangi hayvana ait olduğu, bir insanın frengi gibi bir hastalığa yakalanıp yakalanmadığını anlamak mümkündür.