Kardiyovasküler araştırmacılar “Oksidatif stres” dedikleri konu üzerinde yoğunlaşıyorlar. Tabi ki oksijen yaşam için gerekli ve kalbin atması ve nefes almamız için hayati önem taşıyor. Vücut oksijeni kullandığında, oksidasyon süreci içinde faydalı olabileceği gibi zararlı da olabilen yan ürünler üretir.

Oksitlenmenin iyi yanı

Oksitlenme olmadan hücrelerimiz bize enerji sağlayan glikozu (şeker) yakamaz.

Oksitlenmenin kötü yanı

Oksitlenme sürecinde vücutta üretilen yan ürünlere oksijen radikalleri veya serbest radikaller denir. Bunlar NO’yu etkisiz bırakarak hasara neden olabilir, sadece kardiyovasküler hastalıklara değil derinin yaşlanmasına, kemiklerin zayıflamasına da davetiye çıkarır.
Yazı dizisinin ilerleyen bölümlerinde “NO’ya ‘Evet’ de!” programına gelindiğinde oksidatif stresle ilgili daha detaylı bilgi verilecektir. Şimdilik akılda kalmak üzere NO’nun bu hastalık sürecini kesmedeki önemli rolü ile ilgili bazı bilgilerle yetineceğiz.

Yan ürünlerle ilgili daha anlaşılır bir imaj elde edebilmek için enerji için gaz yakan bir otomobili düşünün ve bu süreçte otomobil mavi gökyüzünü griye çevirebilen zararlı ve kirlilik kaynağı olan egzozu üretiyor. Aynı yolla vücudunuz oksijeni enerji için kullanır ama kullanılan bu enerji kadar kendi yan ürünü olan serbest radikalleri üretir.

Oksitlenme, vücudun rutin biyokimyasal süreçleriyle alakalı olsa da bu yan ürünler bazen aşın üretilir. Böyle olduğunda oksidatif stres oluşur, sağlıklı hücrelerinize ve onları içinde taşıyan damarlarınıza zarar verir, endotelyumu hasara uğratabilirler. Örneğin “kötü kolesterol” veya LDL oksitlendiğinde, kalbi saran ve besleyen damarların içine sızmasına endotel hücrelerinde hasara neden olur ve endotel hücrelerin bir ölçüye kadar kendilerini tamir etme özellikleri olmasına rağmen sabit oksidatif stres bu anlamlı kendini onarma fırsatını sabote eder.

Çözüm NO

NO kardiyovasküler sağlık sorunları yaratan oksidatif stresi minimize eder. Yan ürünler fazla miktarda var olduğunda, NO durumu kontrol altına alamadan onlar NO üretimini baltalarlar. Vücudunuz oksidatif stresin bir safhasındayken normalde olduğundan çok daha az NO üretebilirsiniz. Antioksidanlar vücutta “serbest” radikalleri arar ve daha fazla zarara sebep olmadan onları etkisiz hale getirir. “NO’ya ‘Evet’ de!” programında damarlardaki yan ürünleri yok eden pek çok antioksidan içeren destekleyiciler bulunmaktadır.