Günlük besinler arasında önemli bir yer işgal eden et, süt ve yumurta gibi hayvansal besinlerle gıda zehirlenmesi yapan salmonella mikropları vücuda girebilir. Bu mikroplar hayvanlarda hastalık belirtisi göstermeden bulunduğu halde böyle hayvanların etini, sütünü ve yumurtasını iyice pişirmeden veya çiğ olarak yiyen ve içen kimselerde gıdanın alınmasından bir süre sonra zehirlenme belirtisi görülür.

Salmonella zehirlenmesi en fazla et yedikten sonra görülür. Özellikle hastalandıktan sonra kesilen hayvanların kaçak olarak satılan etlerinden çiğ köfte ya da az pişirilerek hazırlanan yemeklerin yenmesi sonunda hastalık ortaya çıkar.

Kaz ve ördek yumurtası ile etleri salmonella mikrobu bakımından oldukça tehlikelidir.

Hastalıklı hayvanların sütleri de tehlikelidir. Özellikle ısıtılmış sütten yapılan beyaz peynirler taze iken önemli ölçüde tehlike arz eder.

Salmonella zehirlenmeleri özellikle mikrobun kendisinden meydana gelir. Yiyeceklerle vücuda giren mikrop bağırsağa geçer ve orada çoğalır. Bu çoğalmadan sonra hastada zehirlenme belirtileri başlar. Mikrobun toksini de zehirlenmeye yol açabilir.

İyice pişirilmeden yenen gıda maddelerinde bulunan salmonella mikrobu, sıcağa dayanamadığından ölür ama bunların toksinleri yaşar ve zehirlenemeye sebep olur. Bu bakımdan erlerin iyice pişirilmesi gerekir.

Salmonella mikropları besinlere sonradan da bulaşabilirler. Bu bulaşma yoları şöyledir;

1-) Lağımlara girip çıkan fareler mikrobu lağımdan alarak besinlere bulaştırır.

2-) Lağım suları ile sulanan sebzeler bulaşık olabilir. İyice yıkanmadan çiğ olarak yenen bu sebzeler mikrobun insanlara geçmesine sebep olur.

3-) Hasta insanlar tuvalete girip çıktıktan sonra ellerini sabunla iyice yıkamadan yiyecek maddelerini tutarlarsa mikrop bulaşabilir.

4-) İçme ve kullanma suları çeşitli sebeplerle lağım sularına karışabilir ya da hayvan dışkısına bulaşabilir. Bu suları tüketen insanlara ise mikrop bulaşır.

5-) Açıkta kalan lağım ayaklarına veya tuvaletlere konan sinekler buradan aldıkları mikropları üstü açık bırakılan yiyeceklere taşırlar. Bir besin maddesi bulan mikroplar burada çoğalarak yiyenlerin zehirlenmelerine sebep olurlar. Salmonella mikropları yiyecekler üzerinde ürediklerinde koku ve lezzet değişikliği yapmazlar. Bu bakımdan yemeğin zehirli olup olmadığı kolay anlaşılamaz.

Zehirlenme belirtileri

* Zehirlenme belirtisi yemek yendikten 2 ile 48 saat arasında kendini gösterir.

* Zehirlenmenin başlıca belirtisi bulantı, kusma, ateş yükselmesi, baş ve karın ağrıları ve ishaldir.

* Kuvvetli zehirlenmeler ölüme bile yol açabilir.

* Hasta, zamanında tedavi altına alınırsa 3–4 gün içinde iyileşebilir.

* Bu tür zehirlenmenin en belirgin belirtisi hastalık halinin ateşle birlikte görülmesidir.

Koruyucu tedbirler

Zehirlenmeden korunmak için önceden alınması gereken bazı tedbirler vardır. Bu tedbirler şöyle sıralanabilir;

1-) Hastalandıktan sonra kesilen hayvanların etleri kontrol ettirilmeden yenilmemelidir.

2-) Et, yumurta, süt gibi yiyecekler iyice pişirilerek yenmelidir. Böylece tehlike tamamen ortadan kalkar. Beyaz peynir ise buzhanelerde 2–3 ay bekletildikten sonra yenilirse tehlikeli olmaz.

3-) Yiyecekler farelerden ve sineklerden korunmalıdır.

4-) Suların kirletilmesi önlenmeli ve şüpheli görülen sular klorlanmadan içilmemeli ve kullanılmamalıdır.

5-) Yiyecekleri hazırlayanların hastalıksız kişiler olmasına dikkat edilmelidir.